Adobe dur durak bilmiyor
Adobe, sektöre yön veren yazılımları
Acrobat ve Creative Suit serilerinin yeni sürümlerini görücüye
çıkarttı. Yeni Acrobat gelişmiş özellikler sunarken, CS 4 (beta)
şimdilik janjanlı arayüzlerden ibaret.
Tasarım ve yayıncılık denildiğinde Adobe ve Macromedia'nın ürünleri ilk akla gelenler arasındadır. Aslında ilk akla gelenlerin başındadır desek daha doğru olur. Çünkü bu firmaların yazılımları format sonrası ilk kurulacak araçlar arasında yer alır. Acrobat ya da Flash Player'ı olmayan bir bilgisayar düşünsenize, ne kadar sıkıcı değil mi?
Geçtiğimiz yıllarda Adobe'nin Macromedia'yı aldığı haberi ortalığı yeterince sarsmış, bu iki firmanın birleşmesinden doğacak ürünlerin sektörü baştan aşağı değiştireceği söylenip durmuştu. Elbette ki, bu tür köklü değişikliklere neden olacak ürünler hemen ortaya çıkmadı, üstüne üstlük Macromedia tarafındaki ürünlerin gelişimi de bir hayli yavaşladı. Fakat Adobe çok hızlı bir ivmeyle ürünlerini geliştirmeye devam edip, Acrobat 8 ve Creative Suit 3 ürünleriyle yapabileceğinin en iyisini ortaya koydu. Biz de basılı yayıncılığın içerisinde olduğumuzdan dolayı ucundan bucağından CS3'e ve Acrobat'a bulaşarak iş süreçlerimizin bir kısmını basitleştiriyoruz.
“Basitleştiriyoruz” diyorum çünkü Acrobat 8 bu anlamda çok büyük bir yol katedip, sektörün birçok sorununu çözmeyi başardı. Şimdiyse durum çok daha ilginç bir hal aldı. Çünkü Adobe, Acrobat'ın yeni sürümü olan 9 içerisinde, yıllar önce öngörülen ve bir türlü gerçekleşmeyen değişimi yarattı. Macromedia'dan miras olan Flash teknolojisini PDF'in içerisine kattı. Bu gerçekten ilk bakışta “olması gereken” ya da “ne var ki bunda” şeklinde geçiştirilecek türden basit bir adım gibi görünebilir, ancak bu adımın sonuçlarını irdelediğinizde gerçek bir devrim olduğu hemen anlaşılıyor.
Hoş geldin Acrobat 9
Acrobat 8’in bıraktığı yerden yeniliklere devam eden yeni Acrobat 9’un en büyük özelliği PDF’lerin içerisine Flash dosyalarını ekleyebilmesi diyebiliriz. Bu sayede sadece imaj ve metinlerden oluşan PDF’lerin devri kapanmış oluyor. Artık çokluortam dosyalarıyla bezenmiş PDF’ler hemen her yerden karşımıza çıkmaya başlayacak.
PDF dosyalarının daha çok e-kataloglarda ve kullanım kılavuzlarında kullanıldığı düşünülürse artık çok daha eğlenceli ve görsel el kitaplarıyla muhatap olacağımız kesin.
Acrobat 9’un Flash desteğiyle harmanlanması aynı zamanda 3 boyutlu ve hareketli modellemelerle bezeli PDF dosyaları da oluşturabileceğiniz anlamına geliyor.
Acrobat 8 ile birbirinden farklı tür ve lokasyonlardaki dosyaları bir PDF içerisinde birleştirebiliyorduk. Bu özellik şimdi daha da geliştirilmiş durumda. Üstelik yine Acrobat 8 sürümünde tanıştığımız sıfırdan boş PDF dosyası oluşturma özelliği Acrobat 9’da Flash desteğiyle birleştirilmiş durumda. Tabii bu durumun bir de oynatıcı tarafı var. Yani bildiğimiz Acrobat Reader’a datahmin edebileceğiniz üzere Flash dosyalarını yorumlama özelliği eklenmiş durumda. Bu da artık sistemlere hem Acrobat Reader hem de Flash Player yükleme zorunluluğunu kaldırıyor. Sadece Acrobat Reader bize yetecek.
Konu Acrobat Reader’dan açılmışken bir noktaya daha dikkat çekmek istiyoruz; boyuta. Bildiğiniz gibi Acrobat Reader yaklaşık olarak 20-25 MB boyutunda bir dosya olarak karşımıza çıkıyor ve PDF dosyalarını görüntülemek için yüzde 50’ye yakın bir kısmını kullanıyor. Yani kabaca 10-12 MB olması gereken kurulum dosyası iki katı yer kaplıyor. Bunun nedenini merak ettiğimizde şöyle bir sonuçla karşılaştık, Adobe, Acrobat ve CS serisine her eklediği yeni özellik için Reader’ın içerisine de bir modül yerleştiriyor ve teknolojilerini kullanıma açtığında küçük güncellemelerle (tetikleyici de diyebiliriz) bu gömülü ama kapalı özellikleri Reader içerisinde de aktif ediyor. Yani Adobe’nin sürprizleri aslında Reader’ın boyutunda saklı diyebiliriz.
Acrobat daha hızlı
Acrobat 8 ile ilk karşılaştığımızda hızına hayran kalmıştık. Acrobat 9 ise bu hız yarışında bayrağı eski sürümünden almış ve performans kaybı yaratmadan yoluna devam etmişe benziyor. Çünkü yeni özelliklere ve çokluortam formatları gibi zorlu eklentilere rağmen hız da kayıp yok.
Acrobat’ın yayıncılık gib takım çalışması ve farklı iş süreçleri gerektiren hemen her projede kullanılıyor olması, Adobe’den çok fazla şey beklememize neden oluyor. Acrobat 8’de de bu alanda hoş yenilikler görmüştük. Acrobat 9 ise eski sürümde yer alan, bir belge üzerinde birden çok kullanıcının eş zamanlı olarak çalışabilmesi, birbirlerine notlar ya da yorumlar bırakabilmesi gibi bir dizi özelliği kullanabilirken yeni nesil bir servisi de bünyesine katarak takım çalışmasını bir adım daha ileri taşımayı başarıyor. Servisin adı acrobat.com. Bu servis anladığınız üzere bir web sitesi ve tahmin edebileceğiniz gibi Acrobat 9 bu siteye göbekten bağlı. Yani Acrobat 9 ile hazırladığınız bir çalışmayı bu site üzerine aktarıp, dünyanın dört bir yanından geliştirici (ya da uzman) ile eş zamanlı olarak dosya üzerinde çalışabiliyorsunuz. Ayrıca elinizin altındaki dosyaya (ya da sisteme) bir zarar gelirse acrobat.com üzerinde otomatik bir yedeğiniz oluyor. Yine Acrobat 9 yüklü herhangi bir bilgisayardan projenize erişip çalışamaya devam edebilmenizi de sağlıyor.
Adobe’nin Acrobat 9 kullanıcılarına bir sürprizi de, acrobat.com’u özel sanal depolama alanı olarak kullanmalarına izin vermesi diyebiliriz.
Tabii ki, Acrobat 8 ile tanıştığımız ve tek tıklamayla PDF dosyalarınızdan MS Word belgelerine çıktı almanızı sağlayan özelliğin, 9. sürümde de iyileştirilmiş ve geliştirilmiş şekilde yer aldığını söylemeye gerek yok.
Her türden dosya tek PDF’te
Acrobat 9’un en önemli özelliklerinden biri de PDF portfolyo kavramını getirmesi. PDF portfolyo, kullanıcıların video, ses ve hatta 3D (üç boyutlu) nesneleri de dahil olmak üzere pek çok farklı formattaki belgeyi tek bir belge içinde toplamalarını sağlıyor.
Acrobat 9 ile kullanıcılar hazır veya kendi oluşturdukları şablonları kullanarak kısa zamanda kendilerini yansıtacak çalışmalar hazırlayabiliyorlar. Üstelik yeni eklenen özellikler sayesinde toplanan belgeler arasında hiyerarşi kurulabilmesi, navigasyon sağlanabilmesi, belgelere açıklamalar eklenebilmesi kolaylıkla sağlanabiliyor. Sonuç olarak, satış teklifleri, yasal belgeler ve ürün tanıtım belgeleri gibi iletiler çok daha özelleştirilmiş ve dikkat çekici hale gelmiş oluyor.
Adobe yeni Acrobat’ı üç farklı paket şeklinde piyasaya sunuyor. Bunlar, Acrobat 9 Standard, Acrobat 9 Pro ve yeni Acrobat 9 Pro Extended yazılımlarından oluşuyor. Ailenin en kapsamlı üyesi olan Acrobat 9 Pro Extended, içindeki Adobe Presenter yazılımı sayesinde Microsoft PowerPoint sunumlarını kolayca PDF dosyası olarak yayınlanabilen çokluortam deneyimlerine dönüştürebiliyor. Bu da Acrobat 9’da en çok kullanılacak özelliklerden birisi olacak gibi.
Program gibi PDF’ler
Acrobat 9’un bence en önemli özelliği Flash ile bütünleşebilmesi demiştim. Bu noktada sadece SWF uzantılı Flash dosyalarının ya da FLV uzantılı çoklu ortam dosyalarının PDF içerisine eklenebileceğini düşünerek kendinizi kısıtlamayın. Çok yakında Flash ile yapılmış küçük programların yer aldığı (ya da oyunların) etkileşimli PDF’ler görmeye başlayacağız. Düşünsenize PDF formatında bir e-kitap almışsınız, içerisinde 3 boyutlu modeller ve çoklu ortam dosyalarıyla desteklenmiş çok zengin bir içerik bulunuyor ama yine de belli noktalarda takılıyorsunuz. Bu noktada yapacağınız şey hemen kitabın içerisindeki bir yazılım sayesinde (Flash ile kodlanmış ve web sitelerinde kullanılan bileşenleri düşünün) kitabı yazan / yayınlayan kişiye posta atıyorsunuz, yorumlarınızı iletiyorsunuz ya da arkadaşlarınızla paylaşıyorsunuz. Harika değil mi? Belki de bir anlık mesajlaşma özelliğiyle kitabı edinmiş ve okumakta olan diğer kişilerle irtibata geçiyorsunuz. Yani yakın bir gelecekte PDF ile yapılamayacak hiçbir şey kalmayacak.
Adobe Dreamweaver CS4
Yeni Dreamweaver betası “İlişkili Dosyalar Araç çubuğu” ve “Kod Gezgini” özellikleri sayesinde kullanıcılar, karmaşık HTML dosyaları üzerinde bağlantılı durumda olan JavaScript ve XML dosyaları ile onlara ilişkilendirilmiş dosyalara kolayca erişebilme olanağına sahip olacaklar. Kullanıcılar ilişkili dosyaları ilgili araç çubuğunda görebilirken, Kod Gezgini sayesinde farklı sayfaların farklı bölümlerinde görülen kodları sadece tek bir kod değiştirerek düzenleyebilecekler. Dreamweaver’ın yeni sürümünde ayrıca “Live View” modu sayesinde kullanıcılar, açık kaynaklı WebKit işleme motoru tabanlı bir arabirim ile sayfalar üzerinde yaptıkları değişiklikleri eş zamanlı olarak görebilecekler. Bu özellik ayrıca kullanıcılara JavaScript’i “dondurma” ve interaktif sayfalardaki sorunları giderme ile Flash içeriği üzerinde çalışma olanağı da sağlayacak.
Adobe Fireworks CS4
Fireworks’ün yeni betası ise yenilenmiş kullanıcı arabirimi ile birlikte geliyor. Bu yeni arabirim, diğer Creative Suite yazılımlarında kullanılan arabirimle eşleştirildiğinden dolayı, uygulamalar arasında sıkça geçiş yapan kullanıcıların çalışma ortamlarındaki uyumsuzluğu gidermesi hedeflenmiş. Kullanıcılar yazılımın yeni sürümü ile birlikte dosyaları yüksek duyarlılık, interaktif ve geliştirilmiş istemci iletişimi olanakları için güvenli Adobe PDF dosyası olarak da kaydedebilecekler. Fireworks beta ayrıca yeni Adobe AIR, HTML, Adobe Flash ve Adobe Flex Builder ile de uyumlu. Kullanıcılar bu sayede Fireworks üzerinde geliştirdikleri tasarımlarını, diledikleri platforma entegre ederek çoklu-platform desteğine kavuşturabilecekler.
Adobe Soundbooth CS4
Soundbooth beta yazılımı ise yaratıcı profesyonellerin işitsel prodüksiyonlarını daha efektif bir biçimde tamamlayabilmelerine olanak sağlayacak bir dizi yeni aracı içeriyor. Bunlar arasında yeni çoklu-kanal desteği sayesinde kullanıcıların birden fazla parça üzerinde birden fazla ses klibini düzenlemelerine olanak sağlanmasının yanısıra, birden fazla ses dosyası üzerindeki ses seviyesini eşitleme özelliği de yer alıyor. Yeni sürümde ayrıca MP3 biçiminde sıkıştırma yapılmadan önce oluşacak ses kalitesini test edebileceğiniz bir önizleme modu da yer alıyor. Ayrıca yeni ses tanıma teknolojisi sayesinde kullanıcılar, parçalar üzerindeki konuşmaların bir transkriptini kolayca oluşturabilecekler ve bunlar üzerinde kelime ve zamanlama bazında arama yapabilecekler.
Dreamweaver ve Fireworks betaları Microsoft Windows XP SP2, Windows Vista ve PowerPC G5 ve Intel tabanlı Macintosh sistemlerde Mac OS X 10.4.11 ve üzeri işletim sistemleri üzerinde çalışabilecek şekilde tasarlanmış durumda. Soundbooth ise PowerPC hariç yine yukarıdaki işletim sistemlerinin tümünde çalışabiliyor. Tüm yazılımların deneme sürümlerine Adobe labs üzerinden ulaşılabilir.
İmaj işleme yazılımının yeni yüzü
Adobe Photoshop CS3 IconGörünüşe göre Adobe, şirketin Creative Suite 4 yazılım paketi üzerinde sıkı çalışıyor. Bildiğiniz üzere şirket Mayıs ayı içerisinde Dreamweaver, Fireworks ve Soundbooth yazılımlarının CS4 sürümlerinin betalarını yayımlamıştı. Lisanslı CS3 kullanıcıları ilgili betaları süre kısıtlaması olmadan kullanabilirken diğer kullanıcılar ise ilgili yazılımları 48 saat süre boyunca deneyebiliyorlar.
CS4 uygulamaları üzerinde belki de göze çarpan en büyük yenilik hiç şüphesiz yazılımların kullanıcı arabirimlerinde yapılan değişiklik, ve bu değişiklik Adobe Photoshop’un bir sonraki sürümüne de aktarılacak gibi görünüyor. Şirketin aldığı bu karar Adobe’den John Nack tarafından detaylı olarak açıklanmış. Nack, Adobe’nin uygulamalarının kullanıcı arabirimlerini nasıl daha tutarlı yaptıklarını detaylandırmış ve Photoshop’un Mac sürümünün yeni kullanıcı arabiriminin ekran görüntüsünü yayımlamış. Yeni uygulama çerçevesi hem kullanıcı arabirimi elementlerini hem de belgelerin kendilerini içeriyor. Nack, yeni kullanıcı arabiriminin faydalarını da ilgili makalesinde listelemiş.
Adobe Photoshop CS4
Avantajların arasında özetle birden fazla belge üzerinde çalışırkan belgelerin karşılaştırılması ya da bütünleştirilmesi işlemlerinin daha efektif bir biçimde yapılabilecek olması, tüm uygulamanın ve ona ait elementlerin bir monitörden diğerine taşınabilmesinin daha kolaylaşmış olması, belgelerin paneller tarafından kaplanmasının önüne geçilecek olması ve masaüstü simgelerinin genel görünümü etkilemeyecek olması olarak listelenebilir.
Mac kullanıcıları değişikliğe direnseler de Nack dileyen kullanıcıların halihazırda geçerli olan kullanıcı arabiriminin de CS4 üzerinde kullanılabileceği ya da her iki arabirimin bir arada kullanılabileceği konusunda kullanıcıları bilgilendirmiş.
Henüz Adobe Photoshop’un yeni sürümünün ne zaman yayımlanacağı konusunda herhangi bir bilgi verilmemiş olsa da söylentiler yeni sürümün Ekim ayında piyasaya sürüleceği önünde. Photoshop’un bir sonraki Mac sürümü 32-bit olarak kalacak ancak 64-bit sürümü daha sonra yayımlanacak.